56 yıl önce bugün Gabelich, Blue Flame ile kara hız rekorunu kırdı

Amerikalı sürücü Gary Gabelich, 56 yıl önce bugün, 23 Ekim 1970'te Utah'taki Bonneville Tuz Gölü'nde Blue Flame adlı roketli otomobille FIA kara hız rekorunu kırdı. Wendover yakınlarındaki pistte yaptığı denemelerde hem mil hem kilometre rekorunu yeniledi.

Blue Flame ve rekor değerleri

Gabelich, uçan mil ölçümünde ortalama 622,407 mil/saat (1.001,667 km/s), uçan kilometre ölçümünde ise 630,388 mil/saat (1.014,511 km/s) hıza ulaştı. Denemede kullanılan itki 13.000 ile 15.000 librelik (58.000-67.000 newton) aralıktaydı. Bir koşu sırasında yaklaşık 650 mil/saate (1.050 km/s) kısa süreliğine çıkıldığı da kayıtlara geçti.

FIA kurallarına göre bir kara hız rekorunun tanınması için ölçülü kilometre ve mil parkurlarından iki geçiş yapılması gerekiyor. İki hızın ortalaması resmî değeri belirliyor ve iki koşunun bir saat içinde tamamlanması şart. Gabelich ilk koşuda 629,412 mil/saat, ikinci koşuda 631,367 mil/saat ortalamaya ulaştı.

Rekorun ardından

Mil rekoru, 1.000 km/s sınırını aşan ilk FIA rekoru oldu ve 1983'e kadar kırılmadı. O yıl Richard Noble, Thrust 2 ile rekoru aldı. Kilometre rekoru ise 27 yıl boyunca durdu, ThrustSSC 1997'de ses hızını aşana dek bozulmadı.

Gabelich 1940'ta doğdu ve Güney Kaliforniya'da büyüdü. Drag yarışlarıyla başlayan kariyerinde 1960'ların başında Bill Fredericks'in jet motorlu aracı Valkyrie'yi kullandı. 1969'da Perris'te Crisis adlı tekneyle çeyrek millik drag boat rekorunu 200,44 mil/saatle (323 km/s) kırdı. North American Aviation'da çalışırken 1968 ve 1969'da Apollo projesi için test denekliği de yaptı.

Rekordan sonra Fredericks'in yaptığı küçük roketli dragster Courage of Australia'yı kullanması planlandı. Menajeri Bob Kachler, Courage of Australia ile Craig Breedlove'un Sonic II aracı arasında Bonneville'de yarım milyon dolar ödüllü bir karşılaşma önerdi. İki araç da henüz yapılmamıştı ve plan hayata geçmedi.

1972'de deneysel dört çeker bir Funny Car'ın 180 mil/saat hızla kontrolden çıkması sonucu sol kolundan ve bacağından ağır yaralandı. Bu kaza yarış kariyerini bitirdi. 1980'lerin başında Tom Daniel ile Rocketman Corporation'ı kurdu ve 800 mil/saat civarını hedefleyen American Way adlı aracı tasarlamaya başladı. Proje, Gabelich'in Ocak 1984'te bir motosiklet kazasında hayatını kaybetmesiyle yarım kaldı. 2008'de Long Beach Motorsports Walk of Fame'e, 2016'da Motorsports Hall of Fame of America'ya alındı.